نمایش محصول

الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

برگرفته از بیانات حضرت آیت‌الله سیّدعلی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی)

درباره کتاب

رهبر معظم انقلاب اسلامی با تأسّی از اندیشه‌های ناب امام راحل، وظیفه‌ی راهبری جامعه‌ی اسلامی ایران را برعهده گرفت و در این مسیر بر استقامت بر اصول اسلامی تأکید نمود. به‌طور کلّی، بعد از وقوع انقلاب اسلامی، برنامه‌ها و مدلهای مختلفی برای پیشرفت نظام اسلامی طراحی و اجرا شد. بدیهی بود که جامعه نمی‌توانست منتظر تدوین یک الگوی عملیاتی دقیق مبتنی بر تفکر توحیدی بماند، بلکه باید پیش می‌رفت. در طول سالیان گذشته، خطوط کلّی اندیشه‌ی امام و انقلاب، همواره پایه‌ی برنامه‌های توسعه بوده و تلاش شده دچار انحراف نشود. امّا در این مسیر، فراز و نشیبها و کمی‌ها و کاستی‌ها کم نبوده است. افراط و تفریط در برخی موارد با تقلید رویکردی خاص و تغلیب آن بر سایر ابعاد زندگی، موجبات ایجاد اشکال و گاه انحراف را فراهم ساخته است. در مقطع کنونی با رشد علمی و فرهنگی جامعه از جهات مختلف، شرایط برای تدوین یک الگوی جامع و کامل مبتنی بر اندیشه‌ی دینی فراهم آمده است. رهبر معظّم انقلاب نیز با تکیه بر تجارب گرانسنگ قبلی و توجّه به پیشرفتهای علمی به وجود آمده، ضرورت تدوین این الگو را مطرح نموده‌اند.
نکته‌ی مهم در اینجا این است که به جرأت می‌توان گفت هیچ‌کس به اندازه‌ی رهبری در تدوین این الگو تلاش نظری و فکری نداشته است. در دیدگاه ایشان، همه‌ی ابعاد و عناصر مطرح برای تدوین یک الگوی مناسب، مورد توجّه قرار گرفته است. در این مجال تلاش شده همه‌ی مطالبی که رهبری در خصوص پیشرفت عرضه داشته‌اند، گردآوری و در چارچوبی مناسب به بازار علم و تحقیق ارائه گردد. در تدوین چارچوب، علاوه بر اینکه به قالبهای علمی مرسوم و متداول در جامعه‌ی علمی توجّه شده، منطق و نوع دسته‌بندی مورد اعتنای رهبری، مبنای کار قرار گرفته است. این تحقیق در حقیقت می‌تواند دستمایه‌ی کار محقّقان و متفکران برای تعمیق بیشتر در اندیشه‌های ایشان قرار بگیرد تا بر پایه‌ی آن و با تبیین و تحلیل دقیق و موشکافانه مطالب، گامهای بلندتری به سوی تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت برداشته شود، ان‌شاءالله.

صفحاتی از کتاب

نقش مبانی معرفتی در تعیین الگوی پیشرفت


مبانی معرفتی در نوع پيشرفت مطلوب يا نامطلوب تأثير دارد. هر جامعه و هر ملّتی، مبانی معرفتی، مبانی فلسفی و مبانی اخلاقی‌ای دارد كه آن مبانی تعيين‌كننده است و به ما مي‌گويد چه نوع پيشرفتی مطلوب است، چه نوع پيشرفتی نامطلوب است. آن كسی كه ناشيانه و نابخردانه، يك روزی شعار داد و فرياد كشيد كه بايد برويم سرتاپا فرنگی بشويم و اروپايی بشويم، او توجّه نكرد كه اروپا يك سابقه و فرهنگ و مبانی معرفتی‌ای دارد كه پيشرفت اروپا، بر اساس آن مبانی معرفتی است؛ ممكن است آن مبانی بعضاً مورد قبول ما نباشد و آنها را تخطئه كنيم و غلط بدانيم. ما مبانی معرفتی و اخلاقی خودمان را داريم. اروپا در دوران قرون وسطی، سابقه‌ی تاريخی مبارزات كليسا با دانش را دارد؛ انگيزه‌های عكس‌العملی و واكنشی رنسانس علمی اروپا در مقابل آن گذشته را نبايد از نظر دور داشت. تأثير مبانی معرفتی و مبانی فلسفی و مبانی اخلاقی بر نوع پيشرفتی كه او می‌خواهد انتخاب كند، يك تأثير فوق‌العاده است. مبانی معرفتی ما به ما می‌گويد اين پيشرفت مشروع است يا نامشروع؛ مطلوب است يا نامطلوب؛ عادلانه است يا غيرعادلانه. فرض بفرماييد در يك جامعه‌ای تفكّر سودمحور مطرح است؛ يعنی همه‌ی پديده‌های عالم با پول محك زده می‌شوند و اندازه‌گيری می‌شوند: هرچيزی قيمت پولی‌اش و سود مادّی‌اش چقدر است. امروز در يك بخش بزرگی از دنيا مسئله اين است: همه چيز با پول سنجيده می‌شود! در اين جامعه ممكن است برخی از كارها ارزشی باشد - برای خاطر اينكه آنها را به پول ميرساند - امّا در يك جامعه‌ای كه در آن پول و سود، محور قضاوت نيست، همان كار ممكن است ضدّارزش محسوب بشود. يا در يك جامعه‌ای اصالت لذّت حاكم است. آقا شما چرا اين عمل را مباح می‌دانيد؟ چرا همجنس‌گرايی و همجنس‌بازی را مباح می‌دانيد؟ می‌گويد: لذّت است؛ انسان از او لذّت می‌برد! اين شد اصالت لذّت؛ وقتی اصالت لذّت بر يک جامعه و بر يك ذهنيت عمومی حاكم بود، يك چيزهايی مباح می‌شود. امّا وقتی شما در يك فلسفه‌ای، در يك ايدئولوژی‌ای و در يك نظام اخلاقی‌ای داريد تنفس می‌كنيد كه اصالت لذّت در او وجود ندارد، يك كارهايی لذّت هم دارد، امّا نامشروع است، ممنوع است. لذّت مجوز اقدام نيست، مجوز تصميم‌گيری نيست، مجوز مشروعيّت نيست. اينجا ديگر شما نمی‌توانيد مانند همان جامعه‌ای كه در آن اصالت لذّت حاكم است، تصميم‌گيری كنيد؛ مبانی معرفتی فرق می‌كند.

موضوعات مهم

نقد رویکردهای نظری در مورد الگوهای پیشرفت/ الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت/ مفهوم و شاخص‌های پیشرفت/ ارزیابی وضعیت پیشرفت در کشور
movie
الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت